B.Μέθοδος CLIL
Η μέθοδος CLIL (Contents and Language Intergrated Learning – Συνδυασμένη Εκμάθηση Επιστημονικού Αντικειμένου και Ξένης Γλώσσας) είναι μια διδακτική ιδέα, στην οποία ένα επιστημονικό αντικείμενο διδάσκεται σε ξένη γλώσσα. Η γλώσσα και το περιεχόμενο του αντικειμένου διδάσκονται ως σύνολο, από το οποίο ο μαθητής έχει πολλαπλά οφέλη. Μέσω της τριβής με αυθεντικά κείμενα και ερεθίσματα από τον «πραγματικό κόσμο», επιτυγχάνεται όχι μόνο ένα υψηλότερο επίπεδο δεξιοτήτων στη ξένη γλώσσα, σε σχέση με αυτό που αποκτάται στο παραδοσιακό μάθημα, αλλά και αφομοιώνεται κατά κανόνα καλύτερα το περιεχόμενο του επιστημονικού αντικειμένου που διδάσκεται, ενώ αναπτύσσονται και διαπολιτισμικές ικανότητες.
Το παρακάτω αρχείο αποτελεί μια σημαντική έρευνα για τη μέθοδο CLIL στα ελληνικά δεδομένα από τον φιλόλογο καθηγητή κ Οικονόμου Κωνσταντίνο
Β1. Λίγη ιστορία….
Ο όρος Ενσωματωμένη Εκμάθηση Περιεχομένου και Γλώσσας (CLIL) χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τo 1994, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.Ακολούθησε μια πανευρωπαϊκή συζήτηση βασισμένη στην εμπειρογνωμοσύνη της Φινλανδίας και της Ολλανδίας για το πώς να επιτευχθεί η αριστεία στην εκμάθηση γλωσσών, όπως αυτή διεξαγόταν σε ορισμένου τύπου σχολεία, στα γενικά σχολεία και τα κολέγια που χρηματοδοτούνται από την κυβέρνηση.
Τώρα, είκοσι πέντε περίπου χρόνια αργότερα η έννοια του CLIL έχει αναδειχθεί όχι μόνο ως ένα μέσο για τη βελτίωση πρόσβασης σε επιπλέον γλώσσες, αλλά επίσης και για την εισαγωγή καινοτόμων πρακτικών στο πρόγραμμα σπουδών γενικά.
Το CLIL ως προσέγγιση έχει σιγά σιγά γίνει αποδεκτό στις Ευρωπαϊκές χώρες. Στην πραγματικότητα, σε ορισμένες χώρες, απαιτείται από τους εκπαιδευτικούς σήμερα να χρησιμοποιούν το CLIL στις τάξεις τους. Η τάση αυτή δείχνει ότι η μέθοδος CLIL θα χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο στο μέλλον στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης.
Β2. Τι είναι τελικά το CLIL;
«Το CLIL είναι μια εκπαιδευτική προσέγγιση με διπλό στόχο, κατά την οποία χρησιμοποιείται επιπρόσθετη γλώσσα για τη διδασκαλία και την εκμάθηση τόσο της γλώσσας όσο και του περιεχομένου». (EuroCLIC 1994)
Με απλά λόγια, το CLIL ενσωματώνει τόσο τη Διδασκαλία του Περιεχομένου όσο και την Εκμάθηση Γλωσσών. Χρησιμοποιώντας την μέθοδο CLIL, οι μαθητές μαθαίνουν ένα ή περισσότερα από τα σχολικά τους μαθήματα μέσα από μια στοχευμένη γλώσσα, συχνά
την Αγγλική, αλλά μερικές φορές μέσα από μια άλλη δεύτερη γλώσσα. Οι μαθητές δεν αναμένεται να είναι κατέχουν τέλεια τη νέα γλώσσα, πριν αρχίσουν τις σπουδές τους. Μαθαίνουν τη γλώσσα που χρειάζονται για τις σπουδές τους παράλληλα με το περιεχόμενο του μαθήματος.
Με τη μέθοδο CLIL, η εκμάθηση του περιεχομένου και η εκμάθηση της γλώσσας είναι εξίσου σημαντικές. Και τα δύο είναι σημαντικά μαθήματα του προγράμματος σπουδών για τους μαθητές/φοιτητές, και αναπτύσσονται και ενσωματώνονται αργά, αλλά σταθερά. Μακροπρόθεσμα, οι μαθητές μαθαίνουν τόσο το περιεχόμενο όσο και τη νέα γλώσσα εξίσου καλά, αν όχι καλύτερα, από φοιτητές που σπουδάζουν το περιεχόμενο και τη γλώσσα σε ξεχωριστές τάξεις.
Η μέθοδος CLIL συνεπάγεται αλλαγή της εστίασης στην τάξη. Όταν οι καθηγητές χρησιμοποιούν την Σχολική Κοινή Γλώσσα -School lingua franca (SLF)- ως μέσο διδασκαλίας, μπορούν να πουν στους μαθητές αυτά που θέλουν να ξέρουν και οι μαθητές μπορούν να τα καταλάβουν. Ωστόσο, όταν διδάσκουν το αντικείμενό τους χρησιμοποιώντας μια νέα γλώσσα, αυτό δεν είναι δυνατό. Θα πρέπει να δείξουν στους μαθητές πώς να βρίσκουν πληροφορίες από μόνοι τους, και πώς να συνεργάζονται και να συζητούν για να ανακαλύψουν νέες ιδέες, έτσι ώστε η χρήση της γλώσσας να γίνεται μέρος της διαδικασίας της μάθησης. Με άλλα λόγια, οι εκπαιδευτικοί πρέπει
να αλλάξουν τη μεθοδολογία τους και να βρουν διάφορους τρόπους για να βοηθήσουν τους μαθητές να μάθουν.
Β3. Γιατί να εισάγω CLIL στην τάξη μου;
Ένας σημαντικός λόγος για την εισαγωγή του CLIL είναι να βοηθήσει τον τομέα της εκπαίδευσης να προετοιμάσει τους μαθητές/φοιτητές του σήμερα για τον κόσμο της εργασίας του σήμερα, καθώς και του αύριο. Οι νέοι πρέπει να είναι έτοιμοι να
αντιμετωπίσουν διαφορετικές προκλήσεις από εκείνες που αντιμετωπίζουν οι γονείς και οι παππούδες τους.
Για το μεγαλύτερο μέρος του εικοστού αιώνα, το σύνολο των δεξιοτήτων που απαιτούνταν για το εργατικό δυναμικό ήταν πολύ πιο απλό από ό, τι είναι σήμερα. Τα σχολεία προετοίμαζαν τους μαθητές τους για τον κόσμο της εργασίας με τη διδασκαλία
ανάγνωσης, γραφής και αριθμητικής, δίνοντάς τους κάποιες πληροφορίες για τον κόσμο όπου ζούσαν, καθώς και με την επιμόρφωσή τους σε πρακτικές δεξιότητες όπως δακτυλογραφία, μαγειρική ή διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης. Οι μαθητές έπρεπε να συνηθίσουν να ακολουθούν μια τακτική καθημερινή ρουτίνα, να θυμούνται πληροφορίες και να ακολουθούν οδηγίες.
Αντιθέτως, σκεφτείτε την προετοιμασία των μαθητών για απασχόληση στον σύγχρονο κόσμο. Ποιες δεξιότητες αναμένουμε ότι μπορεί να χρειαστoύν οι σημερινοί και οι αυριανοί εργαζόμενοι;
Θα πρέπει να είναι ανεξάρτητοι και ευέλικτοι ως προς το πότε και πώς λειτουργούν και εξοπλισμένοι με δεξιότητες πληροφορικής, καθώς και να είναι σε θέση να βρουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζονται στο διαδίκτυο ή μέσω των διαδικτυακών κοινωνικών μέσων δικτύωσης. Το εργατικό δυναμικό θα πρέπει επίσης να έχει τις αναγκαίες κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες ώστε τα άτομα να συνεργάζονται σε ομάδες εργασίας (project teams), αντί να εργάζονται ατομικά. Ίσως χρειαστεί να είναι καλά εκπαιδευμένα στο θέμα τους, αλλά και να έχουν κίνητρα για να μάθουν περισσότερες δεξιότητες και γλώσσες καθώς οι θέσεις εργασίας συνεχώς αλλάζουν και να αναπτύσσονται. Σίγουρα θα ήταν χρήσιμο εάν μπορούσαν να εκμεταλλευτούν τις γλωσσικές και διαπολιτισμικές δεξιότητες που απαιτούνται σε πολυεθνικές βιομηχανίες και πολυπολιτισμικές κοινότητες.Ως εκπαιδευτικοί, πρέπει να αναπτύξουμε νέους ανθρώπους που μπορούν να αναλάβουν την ευθύνη για το δικό τους έργο, που μπορούν να συνεργαστούν με άλλους ανθρώπους και να σκεφτούν από μόνοι τους.
Πηγή: Εγχειρίδιο CLIL στα Ελληνικά